Cankurtaran Mevkiinin Hikayesi

Deliktaş Derbentliği kurulduktan sonra yolların güvenliği ,köylünün
malı ,canı koruma altına alındıktan sonra çeşitli yol geçitlerinde
yuvalanan hırsız şebekeleri ortadan kaldırılmıştı.1700 yılları ve daha
sonraki yıllarda yüksek kesimlerde şiddetli kış olduğu gibi, düz
ovalarda da engebeli bölgelerde Sivas yöresini kasıp kavuran şiddetli
kışların hüküm sürdüğü yıllardı. Bu bölgede 8 ay kış 4 ay yaz ve kuru
iklim hüküm sürer.Kurt ulutan kışlar ve kar yağişinin tipiye
dönmesinden bütün köy yolları kapanırdı.Beyaz kar örtüsü her tarafı
kaplar, Köylerdeki insanlar evlerine kapanırdı.Bütün yapılacak işler ilkbaharı beklerdi.Deliktaş Derbentliği ile Alacahan Derbentliği
irtibata geçemezdi.Fakat devletin postası çalışacak, askeri
yollar açık tutulacaktı. Haberleşme mutlak surette sağlanmalı idi.Posta
menzilleri çalışmak zorunda idi .Deliktaş Kangal arası düz ova ve aynı
bölgede bir çok köyler bulunmakta idi.Köylerden yolculuk yapanlar ve
Deliktaş ile Kangal arasındaki posta yolunda yolculuk yapanlar kışın
kar yolları kapatınca şiddetli fırtınalarda bir çok ticari kervanlar,
posta tatarları yolları şaşırır yönünü bulamazdı.Barınacak yer olmadığı
için soğuktan donma tehlikesi ile karşılaşırlardı.Böyle olunca bir çok
yolcunun hayatı tehlikeye giriyordu.Düz ovada kışın fırtınalı günlerde
yol bulmak yön bulmak çok zor oluyordu.Bu yollarda bir çok hayvanların
telef olduğunu kaynaklardan biliyoruz.Deliktaş Derbentliğinin Sivas
Paşasına müracaatı ile Deliktaş, Kangal arasındaki düz ovada can ve mal
kaybına ugrayan halkın durumu Deliktaş Derbent'i tarafından evrakla
Sivas Paşasına bilgi sunulur.Bilginin özü ;Deliktaş Kangal arasına
müsait bir yere çan  kulübesi ve yanına birde yolcu barınağı yapılması
için emir ve müsadelerinizi arzederiz denir.Paşa Deliktaş Derbentliği
tarafından keşfedilerek Derbentlik tarafından masrafının karşılanması 
isteği ile izin verilir.Yolcu barınağı yapılır, çan kulübesi
yapılır,gerekli olan çan masrafı Sivas cizyesinden karşlanmak suretiyle
faaliyete geçer.Kulübede 24 Saat devamlı bekçi bulundurulur.Barınakta
devamlı soba yanar.Kışın şiddetli günlerinde ara ara çan çalınır.Yolunu
kaybeden yolcular çanın sesini algılar çanı ve kulübeyi bulur.Burada
kışın şiddetinin dinmesini bekler.Bu faaliyet halk tarafından
benimsenmiş ;cankurtaran kulübesi ve çanı yıllarca burada halka hizmet
sunmuş.Bölgenin adı Cankurtaran olarak günümüze kadar
gelmektedir.Konuyu özetledik.saygılar.Deliktaş'ın ilk kurucu ailesinden
Mehmet Ağaoğulları 24/07/2009